AFYON’DA YER ALAN KENTSEL AVLULARIN MEKANSAL ANALİZLERİ

Ş. Ebru OKUYUCU

Özet


Kentin kargaşası, yoğunluğu ve dinamizmi kentte yaşayan insanlar üzerindeki stresi arttırmaktadır ve dolayısıyla insanlar, nefes alabileceği mekanlar aramaya başlamaktadır. İç mekanların oluşturduğu kapalılık algısı, insanların dış mekanlara yönelmesine neden olmaktadır. Kentlerdeki yoğun yapılaşmanın arasına sıkışan açık alanlar, avlular, kentsel avlular bu bağlamda insanlar üzerinde olumlu etki bırakmaktadır. Özellikle bir veya birden fazla yapı, yapısal öğe veya kentsel öğe ile sınırlandırılmış, kentlilerin çeşitli işlevleri için ortak bir mekan sunan, kentsel bağlamla uyumlu kentsel avlular, kent içinde sokak, cadde ve meydanlara açılan kamusal veya yarı kamusal özellikleri bünyesinde barındırabilen dış mekanlardır.

Kentsel avluların kente olan katkıları ve kentli üzerindeki olumlu etkileri çerçevesinde yapılan bu çalışma kapsamında, Afyon kentinde yer alan yarı kamusal ve kamusal nitelikli han, medrese, konut ve alışveriş merkezi işlevli yapıların avlularının mekansal performans analizleri yapılmıştır. Afyon kentinde bulunan farklı ölçeklerde, farklı işlevlere ve farklı niteliklere sahip kentsel avlu olarak nitelendirilen Taş Medrese avlusu, Taş Han avlusu, Mevlevi Cami avlusu, Mihrioğlu Konağı avlusu ve Afium Alışveriş Merkezi avlusu çalışmanın çatkısını belirlemiştir. Seçilen avluların ölçeklerinin, kullanıcı kitlelerinin, işlevlerinin ve niteliklerinin birbirinden farklı olması, mekansal analiz boyutunu değiştirmiş ve bu bağlamda avluların farklılaşan fiziksel, biçimsel ve çevresel özellikleri doğrultusunda mekansal performans düzeyi ölçülmüştür. Seçilen kentsel avluların fiziksel, biçimsel ve çevresel özelliklerine yönelik analiz; mekan-eylem ilişkisinin, mekan-çevre ilişkisinin ve mevcut durum değerlendirmesiyle ortaya konmuştur. Kentsel avluların sosyo-kültürel boyutuna yönelik analiz ise; kullanıcılara uygulanan psikolojik algıya ilişkin anket ve gözlem yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Kentsel avluların farklılaşan bölgeleri, yapı türleri (geleneksel, modern), ölçekleri ve işlevleriyle ilişkili olarak mekansal performans düzeyinin ölçülmesi kullanıcıların değerlendirmeleri üzerinden ortaya konulmaya çalışılmıştır.


Anahtar Kelimeler


Kentsel avlu, Afyon konakları, Taş Medrese, Taş Han, Afium Alışveriş Merkezi.

Tam Metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.22520/tubaked.2017.15.010

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.