KÜTAHYA DÜĞÜNLERİNE İLİŞKİN BİR ANLATI ARAŞTIRMASI

Nil NUBAN, Ramazan YILDIRIM

Özet


Düğün ve kutlamalar ait olduğu kültürle ilgili çok sayıda özelliği içerisinde barındıran manevi kültürün en önemli öğelerindendir. Bu kutlamalardaki âdetler ve uygulamalar ait olunan milletin, benimsenen dinin, yaşanılan bölgenin, komşu olunan ülkenin özelliklerine göre şekillenmekte, bazen en küçük topluluklar arasında dahi farklılık göstermektedir. Türklerde düğün törenleri, evlilik ve erkek çocuklarının sünneti için tertiplenen törenler olmak üzere ikiye ayrılır. Tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış olan Kütahya, korunan tarihi dokusu ve yaşayan folklorik değerleriyle zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Bu çalışmada, Kütahya’nın düğünleri, kaynak kişilerden toplanan yaşam hikâyeleri doğrultusunda incelenmiştir. Nitel bir araştırma yöntemi olan anlatı araştırmasına (narrative research) göre desenlenen bu çalışmanın verileri katılımcıların kendi yaşam hikâyelerini anlattıkları yapılandırılmamış görüşmeler aracılığı ile toplanmıştır. Çalışma grubunu oluşturan katılımcılar kartopu örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenmiştir. Yaşam hikâyeleri dinlenecek kişilerin özellikleri yaşlarının 50 yaş ve üstünde olması, Kütahya’nın yerli halkından olması ve evli olmalarıdır. Çalışmada bu özelliklere sahip üç erkek ve iki kadın olmak üzere toplam beş katılımcı ile görüşmeler yapılmış ve yaşam hikâyeleri kaydedilmiştir. Kayıtların yazıya dökümünün ardından yapılan analizler sonucunda, kültürel mirasın önemli öğelerinden olan ve bu çalışmanın ana temasını oluşturan düğünler teması altında evlilik ve sünnet törenleri alt temalar olarak ele alınmıştır. Evlilik törenleri için görücülük, dünürcülük, söz kesme, nişan, nikâh, kına/düğün ve düğün sonrası etkinlikler olmak üzere yedi kategori; sünnet düğünleri için sünnet öncesi yaşananlar ve sünnet günü yaşananlar olmak üzere iki kategori oluşturulmuştur. Bu kategoriler anlatıcıların yaşam hikâyelerinden doğrudan alıntılarla sunulmuştur. Çalışmada, Kütahya düğünlerindeki âdet ve uygulamaların Türk dünyasıyla ve Anadolu’nun çeşitli yörelerindeki topluluklarla çoğunlukla örtüştüğü; düğünlerdeki âdet ve uygulamaların zaman içerisinde ortadan kalkabileceği veya günün şartlarına göre değişime uğrayarak süreklilik arz edebileceği sonuçlarına ulaşılmıştır.


Anahtar Kelimeler


Kütahya düğünleri, kültürel miras, gelenek, evlilik, sünnet merasimi.

Tam Metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.22520/tubaked.2017.15.011

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.