SAFRANBOLU’DAN ALINLIK TİPLİ BİR MEZAR

Mevlüt ELİÜŞÜK, Ersin ÇELİKBAŞ

Özet


Safranbolu günümüzde Karabük ilinin 11 km doğusundadır. Antik dönemde ise kent Paphlagonia Bölgesi’nin
sınırları içerisindedir. Alınlık şeklindeki eser 3,96 m uzunluğa, 2,13 m yüksekliğe ve 0,47 m derinliğe sahiptir. Eserin
cephesinde, domuz, patera, olpe-pitcher, diptiych, kalemlik (stylus), açık rulo, kilit ve anahtar kısmı betimlenmiş bir
kutu, amphora, bağ bıçağı, balta-kazma saban, kazıma tekniği ile yapılmış bir sepetin her iki tarafında betimlenmiş iki
kuş, meyve sepeti, asma yaprakları, üzüm salkımları ve salkımlardan üzüm yiyen küçük bir kuştan oluşan kompozisyon
görülmektedir. Mevcut figürlerin varlığı bu levhanın bir mezara ait olduğunu göstermektedir. Alınlık formundaki
eserin; günümüze kadar yapılan stel ve adak levhası sınıflandırmalarında formu itibariyle, “Alınlıklı Steller” ana
başlığında, “Tympanonu Bezeli Steller”, “Beşik Çatılı Steller” gibi alt gruplar içerisinde değerlendirilmiştir. Ancak
anılan stel gruplarında bu alınlık masif blok üzerine şematik olarak işlenmiştir. Ayrıca bu stellerin ebatları oldukça
küçüktür. Anılan steller göz önüne alındığında, eserin sadece alınlıktan ibaret oluşu ve alışılmışın dışındaki boyutları,
mevcut sınıflandırmalara uymamaktadır. Bu bağlamda kentin yakın çevresindeki mezarlarla karşılaştırma yapıldığında
in-situ durumda bir khamasorion mezar tespit edilmiş ve bu mezar ışığında eserin khamosorion bir mezara ait olduğu
anlaşılmıştır. Benzer örneklerin sadece bu bölgede olması itibariyle Güney Paphlagonia Tipi Alınlık Stel olarak
adlandırılmıştır. Üzerindeki figürlerden eser MS 2-3. yüzyıllar arasına tarihlenmiştir. Bu çalışmayla bölgenin Roma
İmparatorluk Dönemi mezar mimarisi ve ölü gömme geleneği bağlamında oldukça önemli veriler elde edilmiştir


Anahtar Kelimeler


Paphlagonia; Mezar Steli; Roma; Khamosorion; Tympanon; Ölü Gömme Geleneği

Tam Metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.22520/tubaked.2018.18.003

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.