KÜLTÜREL MİRAS ALANLARININ ALGILANMASINDA BİR YÖNTEM OLARAK DENEYİM ROTALARI: BAYINDIR ÖRNEĞİ

Ayşen HÖBEL, Hümeyra BİROL AKKURT

Özet


Kültürel mirasımızın önemli bileşenlerinden olan tarihi yerleşimlerin korunması, kültürel fiziksel, işlevsel, ekonomik
ve toplumsal yönleri ile çok girdili bir alandır. Üzerinde bulunduğumuz coğrafyanın çok katmanlı kültürel ortamı ve bu
ortamın sunduğu zengin tarihi yapılı çevre, farklı dönemlerin farklı nitelikteki miras eserlerini bir arada sunmaktadır.
Bu kapsamda Anadolu yerleşimlerinin hemen hepsi farklı uygarlıklar, farklı topluluklar tarafından biçimlendirilmiş
dokuları, anıt yapıları ve sivil mimarlık örneklerini içermektedir. Bu alanların sahip oldukları değerleri güçlendirerek
korunabilmesi için, konuyu biçimlendiren çoklu sorgulara yanıt verebilecek bütüncül bir yaklaşım ile ele alınması
gereklidir. Söz konusu bütüncül yaklaşımın kurulmasında önemle ele alınması gereken unsurlardan biri kültürel
alanların bilinirliğinin artmasını sağlayan kullanıcı odaklı yaklaşımların oluşturulmasıdır.
Tarihi yerleşimleri konu alan koruma uygulamalarında sıklıkla karşılaşılan temel sorunlardan biri, alan kullanıcısının içinde
yaşadığı alanı yeterince tanımaması, tarihi ve kültürel özelliklerini bilmemesi ve değerli görmemesidir. Oysa tarihi alanların
sürdürülebilir bir anlayış ile korunabilmesi ancak kullanıcısının alanın kültürel varlığını sahiplenmesi ile mümkündür. Bu
nedenle, tarihi yerleşimleri konu alan bütüncül koruma yaklaşımlarında alana değer yükleyen kültür varlıklarının ortaya
çıkarılması, görünür kılınması, alan kullanıcısı ve alanı deneyimleyen ziyaretçiler tarafından bilinir hale gelmesi, değerinin
farkına varılması önem taşımaktadır. Tarihi doku ve alanların korunması sürecinde ‘yer’in niteliğinin, anlamının, sahip
olduğu kültürel değerlerin bilinirliğinin arttırılmasının önemini esas alan bu çalışma, söz konusu tartışmaları Bayındır tarihi
yerleşimi üzerinden gerçekleştirmektedir. Kültürel mirasının görünür kılınmasını, alan kullanıcısının yerleşimin niteliklerini
ve değerlerini daha iyi tanımasını, ziyaretçiler tarafından yerleşimin bilinirliğinin artırılmasını amaçlayan çalışma, Bayındır
yerleşiminin sahip olduğu kültürel mirasın bütüncül algılanmasına olanak sunması için deneyim rotaları önermektedir.


Anahtar Kelimeler


Bayındır; geleneksel konut dokusu; kültürel miras alanı; deneyim rotası; odak noktası

Tam Metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.22520/tubaked.2018.18.007

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.