İZMİR SARIKIŞLA’NIN İNŞA EVRELERİ

H. İbrahim ALPASLAN

Özet


İzmir’de 1826-1829 tarihleri arasında inşa edilen Kışla-i Hümayun veya daha bilinen ismiyle Sarıkışla binası 1955 yılındaki yıkımına kadar hem konumu hem işlevi hem de nitelik ve niceliği açısından kentin en önemli yapılarından biri olmuştur. Ancak yapı hakkında etraflıca bilgilerin derlendiği bilimsel çalışmalar bu önemiyle kıyaslandığında oldukça kısıtlıdır. Bu çalışmanın amaçlarından bir tanesi yapıya ait literatürdeki bilgilerin derlenerek zenginleştirilmesidir. Bu çerçevede yapı ile ilgili aktarımlar dikkatli bir süzgeçten geçirilerek bir araya getirilmiş, literatürdeki bazı çelişkili ve hatalı saptamalara da dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın bir diğer amacı da kaynaklarda genellikle kronoloji bilgisi olarak yapım ve yıkım tarihleri ile yetinilen yapının farklı inşai evrelerini tanımlamak ve bu evrelerin başlangıç ve bitiş noktalarındaki yapısal değişimlerin tarihlerine dair saptamalar yapmaktır. Genellikle dönem fotoğraf, çizim ve haritalarından yararlanılarak yapılan irdelemede yapının özellikle Konak Meydanı’na bakan kuzey kanadının 4 farklı evresi tanımlanabilirken, önceleri doğu kanadının ortasında olan ana girişin 19. yüzyılın sonlarına doğru kuzey kanadına taşındığı görülmektedir. 20. yüzyıl boyunca da bu kanat önemini devam ettirmiş, cümle kapısı ve subay mahfili gibi prestijli ve yapının genel mimari karakterinden daha özenli mahiyetteki eklerle gelişimini sürdürmüştür. Kuzey kanadının bu gelişiminin en önemli nedeni önündeki alanın mütevazi bir boşluktan Saat Kulesi’nin inşaatıyla birlikte prestijli bir kent meydanına dönüşmesi olmalıdır. Ne yazık ki yapının 1955’te yıkılması ile birlikte kent belleğinin bu önemli parçası kaybolmuş, ardında bıraktığı ve uzun zaman anlamını bulamayan boşluk bugün Konak Meydanı ve yakın çevresini içeren düzenlemenin içinde kalmıştır.


Anahtar Kelimeler


İzmir, Osmanlı İzmir’i, Askeri Mimari, Sarıkışla, Kışla-i Hümayun, Subay Mahfili, Konak Meydanı.

Tam Metin:

PDF


DOI: http://dx.doi.org/10.22520/tubaked.2019.19.002

Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.